‘Hoe men van een klaproos een monster maakt’ – Een getuigenis van Amy De Schutter over euthanasie en psychisch lijden

In De Morgen werd recent nog maar eens een discussie over euthanasie omwille van psychisch lijden gevoerd (Sara Vandekerckhove, 25/10/’16). Zo publiceerden Bazan & co dat ze euthanasie omwille van ‘louter psychisch lijden’ liever onwettelijk maken. Wim Distelmans haalde in een opiniestuk reeds hun argumentatie onderuit (DM, 31/10/’16). Ik ben een van die personen waarover men discussieert, boven onze hoofden heen, zonder ons erbij te betrekken. Ik ben een persoon die euthanasie heeft aangevraagd ‘louter voor ondraaglijk psychisch lijden’.

Allereerst wil ik de pijnlijkheid van het woord ‘louter’ aanstippen. Wanneer men spreekt over louter psychisch lijden, voelt dit voor mij aan alsof mijn lijden wordt geminimaliseerd. Het lijkt dan ‘maar’ psychisch lijden. Voor iemand die al meer dan de helft van haar leven vecht voor een minimum aan levenskwaliteit, is dit bijzonder pijnlijk. Het komt erg paternalistisch over. Psychisch en lichamelijk lijden zijn geen ‘of-of’ verhaal. Mijn lijden wordt geïnterpreteerd als psychisch, maar het is evenzeer ook lichamelijk. Al jaren slaap ik slecht door nachtmerries en eindeloos gepieker. Meestal durf ik niet eens gaan slapen, hoe moe ik ook ben, uit schrik voor de vreselijke nachtmerries. Het chronische slaapgebrek heeft een dramatische invloed op mijn lichamelijk gezondheid en energieniveau. Hoe hard ik ook vecht samen met hulpverleners, drie maaltijden per dag lukt me maar niet.

Bazan & co maken zich zorgen over de nieuwe euthanasiecijfers en halen vervolgens uit het 66 pagina’s tellende document van de Federale Controle- en Evaluatiecommissie Euthanasie vier woorden die volgens hen typerend zouden zijn betreffende psychisch lijden. Eenzaamheid, meer zorgafhankelijkheid, verlies aan autonomie en wanhoop. Ze vinden het maar niks dat je euthanasie zou krijgen omdat je eenzaam bent. Het zal wel sympathiek bedoeld zijn, maar wat ze beweren is in strijd met mijn ervaringen. Hun woorden klinken wederom minimaliserend en vernederend voor mensen die psychisch lijden zoals ikzelf. Het voelt aan alsof eenzame mensen maar wat beter hun best moeten doen om niet langer eenzaam te zijn. Maar vooral, het voelt alsof zij deze woorden interpreteren als enkelvoudige voorbeelden. Ik heb geen positieve adviezen voor mijn euthanasieaanvraag gekregen alleen, maar omdat ik eenzaam of wanhopig was. Ik kreeg positieve adviezen nadat verschillende artsen lang naar me hebben geluisterd. De trauma’s die ik opliep in de hulpverlening erkenden ze, net zoals mijn jarenlange gevecht. Elke dag vecht ik tegen deze trauma’s en ja, dan voel ik me eenzaam en wanhopig. Van mijn dertiende levensjaar ervaar ik psychisch lijden en ben ik in begeleiding bij verschillende hulpverleners, al meer dan de helft van mijn leven. Na zovele jaren is dat lijden ondraaglijk geworden.

De euthanasieaanvraag is complex en lang. Ik heb de artsen moeten aantonen dat ik langdurig en met verschillende behandelingen heb geprobeerd om meer levenskwaliteit te krijgen. Ik heb meer dan dertig psychiaters, psychologen, therapeuten en de bijhorende behandelingen geprobeerd. Niets hielp. Ik heb meer dan zes verschillende diagnoses gekregen en de bijhorende behandelingen – medicamenteus en in therapievorm – doorlopen. Tijdens mijn aanvraag zijn de artsen heel grondig te werk gegaan, vanuit menselijk standpunt, luisterend en mijn grenzen respecterend. Er werden nog medicamenteuze behandelingen opgestart en er werd gekeken of een autisme spectrum stoornis een deel van mijn psychisch lijden kon verklaren. Een doorverwijzing naar een gespecialiseerd centrum bevestigde het vermoeden. Uiteraard zijn er meer dan voldoende personen met ASS die gelukkig zijn en kunnen functioneren in de maatschappij, maar mij lukt het niet. Deze diagnose verklaart veel van mijn problemen en zonder de euthanasieaanvraag was ik dit waarschijnlijk nooit te weten gekomen.

Ik heb minstens tien zelfdodingspogingen ondernomen. De laatste jaren was ik vooral bezig met het voorbereiden van een zelfdodingsmethode waarbij ik mijn omgeving zo weinig mogelijk zou traumatiseren. Ik kon enkel nog aan zelfdoding denken en kon hier niet vrijuit over spreken met mijn hulpverleners. We spraken samen af tot op welk niveau ik hier bij hen voor terecht kon, zonder dat zij verplicht zouden zijn om andere instanties in te lichten. Ook hierbij brengt de euthanasieaanvraag verlichting, er komt ruimte vrij om ook over je doodswens te praten. Na de positieve adviezen was het niet meer nodig om aan zelfdodingsmethodes te denken, kwam er wat ruimte waardoor ik toch nog kleine stapjes probeer te zetten.

Ariane Bazan & co hebben een probleem met ‘de dood als therapie’, maar wat als dit een laatste strohalm is voor mensen zoals ik? Het gaat hier over mensen die al erg veel therapieën en hulpverleners probeerden en hadden, waarbij er geen vorm van verbetering was en die zichzelf als door en door uitbehandeld ervaren. Wat als ik nu zeg dat de mogelijkheid om op een waardige manier afscheid te nemen van mijn omgeving, die hierdoor minder getraumatiseerd zijn, me nu terug wat levensenergie heeft gegeven? Is dit dan niet beter dan een zelfdoding? Is het dan niet beter dat ik misschien toch terug durf kijken naar het leven?

Amy De Schutter, 30 jaar, fysicus, ervaringsdeskundige en auteur van ‘Hoe men van een klaproos een monster maakt’ (Witsand Uitgeverij, 2016)

9789492011626_front

5 reacties op “‘Hoe men van een klaproos een monster maakt’ – Een getuigenis van Amy De Schutter over euthanasie en psychisch lijden

  1. Bazan &co hebben blijkbaar geen idee van wat psychisch lijden is.
    Hopelijk krijgen ze er nooit mee te maken, vechten tegen het leven is onvoorstelbaar zwaar en ik zou hen de raad geven als jullie het niet begrijpen probeer het dan ten minste te begrijpen.
    Bij ondraaglijk psychish lijden is euthanasie een betere keuze dan zelfdoding en moet die keuze gerespecteerd worden.
    Een zelfdoding is ook voor de familie heel zwaar, er blijven vragen en heel dikwijls ook schuldgevoelens.

  2. beste amy,
    Ik heb zonet je boek uitgelezen…. bedankt in de eerste plaats om het te schrijven!! Tijdens het lezen van je boek ben ik soms boos geweest… niet om wat je deed, maar omdat ik het niet begreep en eigenlijk nog niet kan begrijpen… maar wel besef dat dat vooral aan mezelf ligt en ik het heel moeilijk heb met zelfmutulatie… ik heb niet graag pijn… , wil ook niet dat anderen zichzelf pijn doen… omdat ik dat zo erg vindt..Dus vergeef me dat ik het heel moeilijk heb om dat te lezen… maar ook wel besef dat het bij sommige mensen op een bepaald moment een of andere uitlaatklep is op het ogenblik dat er geen andere lijkt te zijn of er geen andere is. Ik las onlangs ook “een klein leven”.. misschien las jij dit ook al wel. Hoezeer ik ook meeleefde met het hoofdpersonage.. eveneens werd ik op een of andere manier altijd boos door die eeuwige automutulatie… Maar nogmaals…. omdat ik het zo moeilijk kan bevatten..
    Maar ik ben je tegelijk zo dankbaar dat jij dit boek geschreven hebt… voor zover ik weet… tot op heden, zeker in de nederlandstalige literatuur.. het enige in zijn soort!
    Het helpt me ook een hele periode uit het leven van mijn dochter nog beter te begrijpen.. zoals de onvolkomenheid van de psychiatrie… zo herkenbaar… t is niet echt een verwijt naar de psychiatrie… eerder een bevestiging dat daar nog heel veel werk is, nog heel veel moet geleerd worden…. niet zo eenvoudig omdat het geen wetenschap is…. Ik hoop dat vele ouders of familie van jonge mensen die een deel van jou in hun geliefden herkennen je boek zullen leren kennen en lezen..
    Ik heb het nog wel moeilijk met een deel uit je boek … maar ik vermoed dat je daar niet de hele waarheid kon of wilde schrijven….

    Als ik het goed begrijp heeft je toestemming op euthanasie je op dit moment meer levenskracht gegeven.. en misschien kies je toch voor het leven??? Weet dat ik achter welke beslissing die je neemt voor de volle honderd percent sta!!! zowel als je kiest om te stoppen als wanneer je kiest voor het leven!! Jij bent denk ik geen makkelijk mens… zoals je zelf in je boek beschreef… het ligt aan iets dat sterker is dan jezelf… maar je probeert het wel te begrijpen en analyseren…
    Jij bent gelukkig gezegend met , ondanks hoe je het soms zelf beschrijft, … met een heel goed stel hersens!!! en die zouden zeker in deze materie… nog heel goed van pas kunnen komen en de psychiatrie zelf ten goede kunnen komen!

    Ik wil mensen zoals Bazan en co ook wel eens horen praten als ze echt in hun heel naaste en nabije kring, gedurende jaren de ups en downs, de zelfmoordpogingen, het ongelukkig zijn met het leven.. paaz in paaz uit, psychiatrie in , uit etc… de diepe dalen van de patient zelf en zijn geliefde omgeving… aan den lijve meemaken of mee hebben gemaakt.
    Euthanasie lijkt me een veel serenere oplossing voor deze patienten dan de methode die ze anders noodgedwongen moeten nemen of nemen… ik bewonder dan ook prof Distelmans en zijn team die zich blijven inzetten voor een menswaardig einde… ook voor psychisch lijdende mensen die hiervoor kiezen!!

  3. ps; je mag amy mijn mailadres doorgeven
    wat ik niet zal doen is proberen haar euthanasieaanvraag in te trekken… DAARVOOR HEB IK TEVEEL RESPECT VOOR HAAR!!!!! of zij verder wil met het leven laat ik volledig aan haar over, met evenveel respect of ze kiest voor het einde ..of misschien een nieuw begin..Ik ben maar een supereenvoudige vrouw van bijna 65 met een dochter van 33…. met voor een stuk vergelijkbare problematiek, maar toch ook weer heel anders, die momenteel vijf maanden zwanger is van een zoontje..ik ben blij…maar met beide voeten op de grond…ik hoop dat alles hierdoor ten benste mag keren, al is de situatie helemaal nog niet eenvoudig…in mijn hart hoop ik op het beste..en zal indien nodig… mijn best doen om dit zoontje te helpen naar mijn vermogen met de beste kansen in deze wereld…maar ook maar proberen, net zoals amy s ouders dat voor haar hebben proberen doen… xxx

    • Hoi,

      Bedankt voor de eerlijke reactie.

      Ik hoop inderdaad dat mijn boek mensen erkenning kan geven. Voor zichzelf, voor hun omgeving… Het gevoel dat je niet alleen bent die psychisch lijdt en dit elke dag. Al die taboes zou ik het liefst ritueel verbranden omdat ze het lijden kunnen verzwaren en de persoon kunnen laten vereenzamen. Daar doet mijn hart van pijn.

      Het mailadres dat ik wil geven is klaproos@yahoo.be. of ik anteoord of niet heeft niets met de verzender te maken. Dat wil ik in de eerste plaats duidelijk maken.

      Bedankt voor de reactie,
      Amy

  4. Gelieve mijn schrijven terug te willen vinden aan Ariane Bazan omdat die niet weten wat ze zeggen en dat ik zeer kwaad wordt op mensen die hun altijd moeien zelfs psychiaters en consoorten die in geen honderd duizend jaar weten wat er in deze mensen hun hoofd afspeelt laat staan te begrijpen of te willen begrijpen en indien je hun mening niet volgt ze je nog verder en dieper proberen de put in te duwen
    Hierin ervaring genoeg en buikje vol van al die idioten die denken het beter te weten dan de persoon die met zijn problemen zit en nooit ernstig genomen wordt en dan naar tientallen kwezels wordt doorgestuurd omdat ze zelf niet durven het juiste te doen en dit is dit attest opmaken en geven aan wie dit vraagt en nodig heeft want die doen precies alsof ge voor uw plezier is even euthanasie gaat doen als je gezond bent de onnozelaars allemaal

    Beste Ariane Bazan
    Ik wil reageren op uw schrijven over euthanasie en al zijn vormen

    U wil dat de personen die dit wensen worden tegengehouden door nog meer door mensen zoals u en andere Psychiaters jaren bezig te blijven met nodeloze behandelingen en medicatie te slikken die meer bijwerkingen in negatieve vorm aanbrengen dan dat ze soelaas bieden aan deze mensen met psychische en of andere problemen
    Ik vind indien de persoenen in kwestie zelf deze wens hebben niet nodeloos aan het lijntje moeten worden gehouden en van het kasje naar de muur moeten worden gestuurd omdat u en andere denken het leven van andere in uw handen te mogen laten spelen** zeer fout vind ik dit **
    Ik spreek uit ervaring door de miserie die wij moeten ondergaan en dan moeten te horen krijgen dat wij afhangen van mensen zoals u die denken dat ze prof psycholoog zijn het beter weten dan de personen die dagelijks worstelen in hun hoofd en die ellende daar niet gestopt krijgen met al van medicatie die op de markt bestaat en dan dikwijls nog in dubbele of drie dubbele vorm moeten worden ingenomen met alle neven gevolgen hiervan en dat u dan maar vind dat dit zo jaren mag duren tot ze ipv op een propere en ordentelijke manier afscheid kunnen nemen en dan hun leven zo beeindigen maar nee u drijft deze mensen rechtstreeks in de zelfmoord op een afgrijselijke manier en dit vinden jullie dan beter blijkbaar

    Hier ga ik stoppen want ik begin hierover kwaad te worden op jullie allemaal die als betweters willen oordelen over iemand anders die ondraaglijk lijden en hiervoor heb ik geen woorden of zal ik ze maar niet gebruiken

    Mvg
    PG

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>